sansinakban (sän·s·'näk·bän) puon sakeb
ngbwt. Bolinao sustantibo 1. say ngámin nin katandaan udino saray bubagay
tan mangyadí itaw sa lulangit. Sin sa núna-núnan
kataránan, si Dyos pinarsa na ngámin a sansinakban.
2. say babon lutá, laluyna kunan saray tutawo.
say katutuan a tandá ra sa sansinakban. [Inglis: universe, whole world]
Say Binubolinao saya ya nin walo a saritá
ya sa pamalian nan Sambali. Saray tutawo a mag´irgo nin
Binubolinao itaw sara sa babali nin Bolinao, itaw et sa puro
in Kabaruyan tan puro nin Santiago. Saray raruma et
sa rubarí taaw tan sa babon lutá, abaw sara et
a mampag´irgo nin Binubolinao.
Abakada
Ruwam-puló a saray surat-suratan nin abakada sa Binubolinao:
a (ä) · b (bä) · k (kä) ·
d (dä)
e (ə) · g (gä) · h(hä) ·
i (ē) ·
l (lä) · m (mä) · ng (ngä) ·
n(nä) · o (ô) · p (pä) ·
r (rä) ·
s (sä) · t (tä) · u (ōō) ·
w (wä) · y (yä)
Teglé
Saray surat-suratan nin tumutumnoy a main gurit nin teglé
sa ababo ra, sarayti a (á·é·í·ó·ú).
Naibalikas sarayti a main bigrá nin tumgem.(Kikiten
yay Pakasuratan.)
Say gurit nin teglé inagamiren yan
bukod anamaet sa sumunor nin kitutunoy pigaw maikalamó
yay kitutunoy sa bias. Ambó kapada yayti nin teglé
sa tumutumnoy no kai, tumgen bugá sa bias báyon
tumuloy. (Kikiten yay Pakasuratan.)
Main et ramuman gawánan nin Binubolinao
sa lugar ninPakasuratan.
Pangangadwan tamo a tumuloy mag´irgo
nin Binubulinao pigaw kai ya malingwanan
Máran Pakasuratan
Nangibwat Sa Bolinao
Báyo sara rinmaté
saray Kastilá sa Pilipinas main ana pay atatágay
pakababalyan a mayaman sa pakaugalian, pakateprenan tan pakagawaan.
Kunran sarayti nákitan ra saray taga pupuro main pakasuratan
ran diri ket mampanurat sarayna. Sitin máran pakasuratan
nákit rayayti kunran Tagalog tan pati sa raruman kamínan
sa pupuro bilang sa Iluko, saPampanga, sa Bisaya, saBatangas,
saBikol, saBulakan/Tondo, tan sa Pangasinan. Main et a napakákitan
sa taon nin 1987 a máran et nin pakasuratan a nákit
ra sa Laguna nin naisurat ya sa wanran lipong nin gambang a
nangibwat sa taon nin 900. Anggan sawanin tamó a main
nákit nin máran pakasuratan a nangibwat sa Bolinao
tan main et pa sawanin a taga pupuro nin tumuloy saran manurat
kunan máran pakasuratan bilang itaw sa Mindoro tan Palawan.†
Tumuloy
ITI E.
Wanran
Kastilá nákit yayti kano say sitin “Sining”
sa babalin Bolinao.
Si tawon kai tandá lumingay sa ibwatan na, kai ya
miraté sa keen na.